De huidige situatie:
Innovatie is essentieel om in plaats van slachtoffer de motor van verandering te worden…
Landbouw is verantwoordelijk voor 18% van de broeikasgasemissies. Bovendien put het de bodem enorm uit, wat directe gevolgen heeft voor onze fauna en flora. Het goede nieuws is dat er een oplossing bestaat en dat er een beweging op gang is gekomen: de overgang van het “klassieke” model naar een “agro-ecologische” landbouw, waarvan de praktijken gebaseerd zijn op samenwerking met de natuur in plaats van tegen de natuur.
Door over te schakelen op “agro-ecologische” landbouw zal de landbouwer kunnen produceren met meer respect voor de natuur en zal zijn grond geleidelijk aan kunnen regenereren door koolstof in de bodem op te vangen (gemiddeld 3 ton CO2/ha/jaar) en tegelijkertijd een kwaliteitsvollere productie genereren.
Maar hoe definiëren we agro-ecologische landbouw (ook wel regeneratieve, herstellende of kringlooplandbouw genoemd), in tegenstelling tot conventionele of industriële landbouw)?
“Het is een manier om productiesystemen te ontwerpen die steunen op de ecosysteemdiensten. Het versterkt deze en streeft tegelijk naar een vermindering van de druk op milieu en klimaat (bv. vermindering van de uitstoot van broeikasgassen, beperking van het gebruik van bestrijdingsmiddelen) en naar het behoud van de natuurlijke hulpbronnen. Het doel is maximaal gebruik te maken van de natuur als productiefactor door haar vermogen tot vernieuwing in stand te houden.
Het gaat om een holistische aanpak, waarbij het landbouwbedrijf als één geheel wordt beschouwd. Met deze systemische aanpak kunnen de opbrengsten en winstgevendheid behouden of zelfs verbeterd worden, en tegelijkertijd worden de milieuprestaties verbeterd.
Agro-ecologie herintroduceert diversiteit in landbouwproductiesystemen en herstelt een gediversifieerd landschap (bv. diversificatie van gewassen en verlenging van vruchtwisselingen, implementatie van agro-ecologische infrastructuren, enz.) en de rol van biodiversiteit als productiefactor wordt versterkt of zelfs hersteld.
Landbouwkunde is de kern van agro-ecologische productiesystemen. Gedegen kennis op dit gebied is essentieel, zowel voor landbouwers als voor hun adviseurs…” (bron agriculture.gouv.fr)
De bedoeling is om naar de natuur te luisteren, haar te observeren en haar alle natuurlijke middelen te geven om in goede omstandigheden te kunnen produceren. Daarvoor moet de bodem gezonder gemaakt worden door het gehalte aan organische stof te verhogen, en dit alles kost tijd.
Concreet zijn dit enkele van de praktijken die tijdens een agro-ecologische transitie worden toegepast: geen of minimale grondbewerking, direct-zaai, drastische vermindering van chemische bestrijding tegen plagen en van gebruik van kunstmest, aanplanten eenjarige bodembedekkende gewassen (>95% van de tijd), vruchtwisseling, aanplant van hagen/bomen, agrobosbouw, enz.
Het is geen exacte wetenschap, maar een combinatie van verschillende wetenschappen die samenwerken om het beste te bereiken voor natuur en mens. Het is ook van essentieel belang dat men zich omringt met adviseurs, dat men zijn kennis deelt, want dit is een belangrijke factor voor verandering.
De voordelen van agro-ecologie:
Agro-ecologie stelt ons in staat om in te grijpen op vier essentiële elementen voor het klimaat en onze toekomst, dankzij haar impact op:
